18 september 2008

Kies dezelfde stroom

Krachtige leeromgeving
Inbreken in de klas… 
Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

- Ronde 1: 
  in het kleuteronderwijs
- Ronde 2:
  in het lager onderwijs

Kies een andere stroom

- Taalbeleid
- Breed evalueren
- School en ouders, ouders
  en school
- Beleidsvoerend vermo-
  gen
- Brede school

Krachtige leeromgeving

 

Ronde 3:
Inbreken in de klas…
Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het SECUNDAIR ONDERWIJS

Hoe ondersteunen we leerkrachten bij het opzetten van een krachtige leeromgeving? We zoomen in op verschillende aspecten van de klaspraktijk in relatie tot het optimaal creëren van gelijke onderwijskansen voor alle leerlingen.

  • Hoe kunnen we alle leerlingen in de klas kansen geven om hun competenties en talenten te tonen, maximaal in te zetten en verder te ontwikkelen?
  • Hoe kunnen we werken aan een krachtige leeromgeving die vertrekt van: uitdagende en motiverende opdrachten, aandacht voor het welbevinden, interactieve werkvormen, aandacht voor participatie, omgaan met diversiteit, een rijk taalaanbod met veel kansen tot taalproductie?


In kleine groepjes belichten we het ondersteunen van gelijke onderwijskansen telkens vanuit een ander perspectief. We hangen het als het ware op aan een andere kapstok. Op die manier willen we ook aantonen dat gelijke onderwijskansen op verschillende manieren geconcretiseerd kunnen worden in de klaspraktijk.

De verschillende kapstokken zijn:

  • geïllustreerde kijkwijzer
  • lesmateriaal en didactische wenken
  • het screeningsinstrument diversiteit


De kijkwijzer-methodiek is een manier voor leraren om in de klas aan gelijke onderwijskansen te werken. Daarbij voelen ze zich in het begin vaak figuurlijk in hun blootje staan. Een belangrijk onderdeel van de methodiek is immers dat je een eigen les laat opnemen op video én die opgenomen les samen met een beperkt aantal zelfgekozen collega’s bespreekt. Dat is in veel scholen nog altijd een uitzonderlijke praktijk.

Via de kijkwijzer-methodiek maken we leraren bewuster van het effect dat hun handelen op hun leerlingen heeft. Op die manier zetten we hen ertoe aan om hun leerlingen op een meer effectieve manier te stimuleren. Op lange termijn moet de vertrouwdheid met de methodiek ertoe bijdragen dat leraren op een meer onbevooroordeelde wijze hun leerlingen tegemoet treden, en meer kansen aangrijpen om hen daadwerkelijke te stimuleren bij het leren.

Met het prototypisch lesmateriaal, de fiches over de gebruikte methodieken en de didactische wenken willen we leerkrachten ondersteunen bij het interactiever en participatiever maken van hun klaspraktijk. Interactieve werkvormen zijn een middel om alle jongeren in hun verscheidenheid aan te speken, om hen op een actieve manier met taal te laten bezig zijn. Interactief werken biedt ruimte voor de leerkracht om te observeren en in te schatten wie welke ondersteuning nodig heeft. Het geeft jongeren de kans om zelf verantwoordelijkheid op te nemen bij hun leerproces en om te leren van en met elkaar.

Door gebruik te maken van interactieve werkvormen kunnen we ons onderwijs nauw laten aansluiten bij de noden, behoeften en interesses van de klasgroep waardoor we een veilig en uitdagend onderwijsklimaat ontwikkelen.

Het screeningsinstrument diversiteit bestaat uit een instrumentarium met opdrachten en observatie- en scoringsinstrumenten om de competenties van jongeren m.b.t. omgaan met diversiteit in kaart te brengen. We ontwikkelden een aantal activiteiten waardoor leerkrachten zich een beeld kunnen vormen van hoe het staat met deze competentie in hun klas. Daarbij geven we tips en ondersteuning om het leerkrachthandelen te optimaliseren om zo meer jongeren meer te laten leren.

Eva Verstraete, Nathalie Van Avermaet, Tineke Padmos, Ludwig Jossa, Lenny Gerinckx van het Steunpunt GOK