start > lager onderwijs > materiaal > screening > suggesties en praktijkvoorbeelden GOK-plan

Suggesties en ervaringen bij het schrijven van een GOK-plan in het basisonderwijs

De opstart van een nieuw GOK-cyclus betekent o.a. het schrijven van een GOK-plan: hoe ga je in de school de komende drie jaar werken aan Gelijke Onderwijskansen? Maar wat schrijf je nu in zo een plan? En hoe betrek je je team erbij?

We geven eerst enkele algemene suggesties. Vervolgens kijken we mee met enkele scholen die hun ervaringen hierover willen delen.  

Enkele algemene suggesties:

Uit de getuigenissen van de scholen en de vormingen die het Steunpunt organiseerde bij de opstart van de nieuwe GOK-cyclus, distilleerden we volgende suggesties:

  • Alle thema’s zijn belangrijk voor GOK
    Het is belangrijk om bij deze nieuwe cyclus even stil te staan bij het doel van GOK en de samenhang tussen de zes GOK-thema's. Vaak hebben scholen vanuit een vorige cyclus al een vermoeden welk thema ze willen uitwerken. Hoewel voortwerken binnen een thema geen probleem is, betekent het bekijken van de gekozen acties vanuit een ander thema vaak toch een verrijking. Het verhindert ook een te ‘enge’ invulling van een thema waardoor de algemene GOK-doelen niet bereikt worden.
     
  • Vertalen naar eigen schoolspecifieke context
    Elke school heeft zijn eigenheid, zijn populatie, zijn leerkrachtenteam en zijn reeds afgelegde weg van acties en vernieuwingen. Het is voor leerkrachten belangrijk dat de algemene GOK-doelen uit de screeningsinstrumenten afgetoetst worden aan de eigen initiatieven die in de school lopen. 
     
    • Wat gebeurt er al in onze school dat binnen die doelen past? 
    • Wat is onze ervaring hierbij en visie hierop?
    • Wat heeft dat wel of nog niet opgeleverd?
    • Hoe kunnen we verhinderen dat het weer gaat om ‘losse acties’ die tijdelijk veel werk en tijd vragen, maar die fundamenteel te weinig duurzame verandering betekenen in de dagelijkse klaspraktijk?
    • Wat ontbreekt er nog of vraagt toch meer bijzondere aandacht dan we het momenteel geven?
       
    Die vertaalslag moeten scholen maken zodat leerkrachten beter kunnen inschatten waar er nog noden liggen. De pedagogische begeleiding kan bij deze vertaling een belangrijke partner zijn.  
  • Planmatig werken op teamniveau
    Een GOK-plan schrijven vraagt ‘denkwerk’: wat willen we precies en welke stappen kunnen we dan zetten om dit te realiseren, gespreid over drie jaren? Om het hele team in dit denkproces mee te nemen, is het belangrijk dat ‘communicatie’ goed georganiseerd en gestroomlijnd wordt (bijv. door coöperatieve werkvormen met het team) vanuit een participatieve schoolcultuur.

    De inspectie merkt op dat veel scholen met enige GOK-ervaring steeds vaardiger worden in dit proces. Voor beginnende GOK-scholen of scholen die hierop vastlopen, raden we aan om samen met hun pedagogische begeleiding houvast te zoeken. Het document ‘GOK-beleid in de steigers’ is een aanzet om die bespreking te ondersteunen, alsook het boek ‘Oog voor Gelijke Onderwijskansen’ (VLOR).
     
  • Doelen op leerling-, leerkracht- en schoolniveau
    Het is belangrijk dat er een lijn getrokken wordt tussen de acties en de doelen op de verschillende niveaus. Soms wordt dit nog te veel ‘los’ van elkaar ingevuld. Om dus een bepaald doel op leerlingniveau te bereiken, bekijken we welke acties de leerkracht hiervoor onderneemt en welke doelen hij hierbij voor ogen moet houden. Op schoolniveau wordt vervolgens verkend welke ondersteunende acties nodig zijn opdat de leerkracht dit kan waarmaken.
     
  • Afbakenen en prioriteiten stellen
    Het breed verkennen van mogelijkheden is belangrijk om uiteindelijk te kiezen welke doelen/acties het belangrijkste zijn om Gelijke OnderwijsKansen waar te maken. Een sobere en heldere planning waarin duidelijke prioriteiten staan is een meerwaarde! Wanneer je acties uit de vorige cyclus wil meenemen, moet je je afvragen wat de groeiruimte voor dat initiatief precies inhoudt en waarom het herhaald moet worden. Het gewoon voortzetten van een initiatief is niet iets dat in een GOK-plan thuishoort, omdat dit ook moet kunnen zonder de extra middelen.
     
  • De betekenis van de acties voor de ‘meest kwetsbare’ kinderen
    De uiteindelijke GOK-toets van de acties bestaat uit de vraag: wordt het meest kwetsbare kind hier beter van? Sommige acties zijn een stap vooruit in de algemene werking van de school of de klas, maar raken nog niet de kern van deze GOK-vraag. Het oprichten van een leerlingparlement (leerling- en ouderbetrokkenheid) bijvoorbeeld dat vooral bouwt op kinderen met al een ‘hoge sociale status’, schiet in dat opzicht tekort.

Lees de praktijkvoorbeelden in de linkerkolom van deze pagina. 4 scholen vertellen over hun ervaringen met het schrijven van hun GOK-plan.

 

(tekst: Ilse Aerden)

 

 

2008 Steunpunt GOK - auteursrecht & disclaimer - contact